Domateste ortaya çıkan, tuta zararlısı tarımsal üretimi tehdit ediyor. Tuta, başta Antalya olmak üzere domates üretiminin yoğun olduğu Adana, Mersin, Bursa ve İzmir'deki seralarda hızla yayılıyor. İklim şartlarının uygun olması yayılmayı hızlandırıyor. Patlıcan, biber ve patatese de sıçrama ihtimali olan tuta nedeniyle kaliteli ürün bulamayan ihracatçının sezonu bir ay öncesinden kapattığı iddia ediliyor.

Meltem AHATOĞLU / Haberci Gazetesi

Güney Amerika kıtasında yaygın olan ve 2006 yılında İspanya’da görülen, daha sonra da tüm Avrupa ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de görülmeye başlayan domates güvesi’ne karşı Mersinli üreticiler uyarılmaya devam ederken; Türkiye'den Ukrayna'ya kara yoluyla 350 bin ton ihraç edilen, Antalya, Muğla, Mersin yöresi domateslerinin, Ukrayna sınırındaki kontrollerinin ardından ''domates güvesi'' olduğu gerekçesiyle geri gönderilmesi moralleri bozdu.Zararlının Yunanistan üzerinden İzmir'e, oradan da Akdeniz Bölgesi'ne yayıldığı tahmin ediliyor.Tuta absolutanın Türkiye'ye 2009'un aralık ayında geldiği tahmin ediliyor. İlk kez İzmir'in Urla ve Çeşme bölgelerinde tespit edilen domates güvesi, mart ayından beri de Antalya'daki örtü altı üretimini tehdit ediyor. Tutanın Mersin ve Adana'ya da sıçradığı belirtiliyor.Tarım Danışmanları Derneği Başkanı İbrahim Akbulut, Avrupa'yı etkisi altına alan zararlının 2010 Mart ayından itibaren Akdeniz Bölgesi'ndeki seralarda yoğun olarak görülmeye başlandığını belirtiyor.Diğer yandan Mersin Üniversitesi, Tarım İl Müdürlüğü, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, İlçe Tarım müdürlükleri, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Mersin Şubesi ve TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Mersin Şubesi işbirliği çerçevesinde köy ve beldelerde eğitim faaliyetleri gerçekleştirilmeye devam ediliyor ve domates güvesine karşı çiftçiler uyarılarak mücadele yöntemleri anlatılıyor.
Diğer yandan Akdeniz domatesi üzerinde oyunlar oynandığına dair iddialar da azımsanacak düzeyde değil. Gıda Güvenliği Hareketi, GDO devi Syngenta'nın, Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO)'sız klasik ıslah yöntemiyle geliştirdiği kahverengi domatesi, Kumato markasıyla Türkiye piyasasına sunduğunu basın ve kamuoyuna servis ettiğini ancak gerçeğin böyle olmadığını öne sürüyor.Başkan Kemal Özer, "İlk kez İspanya'da yetiştirilen ve 'Akdeniz Domatesi' olarak da bilinen Kumato, normal domatesten farklı bir görüntüye sahip. Alışılagelmiş kırmızı domatesten farklı olarak 'kahverengi' görüntüsüyle dikkat çeken Kumato domatesinin, iyi tarım uygulamaları kullanılarak üretildiği belirtiliyor.Hikayeyi safça dinlediğimizde herşey gayet iyi gözüküyor. Lakin Monsanso'dan sonra dünyanın en büyük ikinci GDO'cu Syngenta'nın içinden yer aldığı hiçbir proje insanlığın hayrına olamaz. Bu hikayeye göre doğal bir tabiî bir domates türü GDO'ya karşı yükselen tepkiye yönelik bir maske olarak sunuluyor."dedi. Akdeniz domatesi Erdemli'de de üretiliyor ve Rusya, Hollanda, İngiltere ve Almanya tarafından fazlasıyla kabul görüyor.